Przyrządy pneumatyczne

Wyrażenia strukturalne poszczególnych elementów układu mo­gą być znajdowane różnymi metodami. W prostszych przypad­kach podstawę wykonania syntezy układu sekwencyjnego stanowi tzw. tablica kolejności łączeń.

Chcąc wyrazić kolejność pracy elementów za pomocą tablicy kolejności łączeń, wprowadzamy odpowiednią symbolikę ozna­czającą stan elementów w poszczególnych taktach pracy układu. Stan pracy elementu X f= 1 oznaczamy znakiem +, a stan spo­czynku X = 0 znakiem — (rys. 8-21). Wtedy wpisując elementy układu (wejściowe, wyjściowe oraz później pośredniczące) w ko­lumnie pionowej, a następnie stan każdego z tych elementów w kolejnych taktach pracy — wierszach poziomych, otrzymujemy tablicę kolejności łączeń, przedstawiającą w przejrzysty spo­sób kolejność pracy poszczególnych elementów układu.

Jeśli w warunkach pracy poszczególnych elementów tablicy nie występują sprzeczności, polegające np. na tym, że w tych samych warunkach jakiś element raz ma działać, a drugi raz nie działać, to określone w tablicy stany układu dadzą się zrealizo­wać za pomocą występujących w niej elementów (bez wprowa­dzania dodatkowych elementów pośredniczących). Wtedy można znaleźć prawidłowe wyrażenia strukturalne poszczególnych ele­mentów, a taką tablicę kolejności łączeń nazywamy realizowalną. Jeśli natomiast wystąpią wspomniane sprzeczności, to uwidocz­nione w tablicy stany układu nie dadzą się zrealizować za po­mocą podanych w niej elementów i należy do niej wprowadzać dodatkowe elementy pośredniczące. Sprawdzenie realizowalności tablicy kolejności łączeń wykonuje się obliczając tzw. stopnie łączenia układu w poszczególnych taktach. W tym celu oznacza­my kolejne elementy tablicy liczbami 2₀ = 1, 2¹ = 2, 2² = 4, ... (rys. 8-2la), które będziemy nazywali stopniami łączenia tych ele­mentów. Stan całego układu w każdym z taktów oznaczamy sumą stopni łączenia tych elementów, które w danym takcie działają. Suma stopni łączenia elementów czynnych w danym takcie daje stopień (sumaryczny) łączenia całego układu w tym takcie.

Jeśli tablica kolejności łączeń nie zawiera sprzeczności polega­jących na żądaniu jednakowego zachowania się układu w róż­nych warunkach pracy, to w zakresie jednego cyklu pracy całego układu każdy z sumarycznych stopni łączenia wystąpi tylko raz. Natomiast jeśli w tablicy występują sprzeczności, to zostaną one od razu ujawnione, gdyż w zakresie jednego cyklu pracy całego układu wystąpią w różnych taktach powtórzenia tych samych sumarycznych stopni łączenia. Wtedy tablica jest nierealizowalna i zachodzi konieczność uzupełnienia jej dodatkowymi elemanta­mi pośredniczącymi. Na przykład w tablicy na rys. 8-21a powtarza się w ciągu jednego cyklu pracy danego układu, w taktach 2 i 4 stopień łączenia 3 i w związku z tym trzeba wprowadzić dodatkowy element pośredniczący Q (rys. 8-21b).

Elementy pośredniczące należy wprowadzać do tablicy kolej­ności łączeń tak, żeby otrzymać nie powtarzające się stopnie

łączenia układu w okresie jednego cyklu pracy. Aby to uzyskać należy takt, w którym ma zadziałać element pośredniczący, wy­znaczyć bezpośrednio przed taktem, w którym w tablicy nierea-lizowalnej stwierdzamy pierwsze powtórzenie się tego samego stopnia łączenia układu. Na przykład w tablicy na rys. 8-2la na­leży między takty 3 i 4 wstawić dodatkowy takt, w którym za­działa dodatkowy element pośredniczący Q. Okres działania ele­mentu pośredniczącego powinien trwać tyle taktów, aby powta­rzające się stopnie łączenia zniknęły, np. jak w tablicy na rys. 8-21b.