Przyrządy pneumatyczne

Zadaniem zaworów rozdzielających (zwanych też rozrządczymi) jest zmienianie w zaplanowanych okresach czasu przepływów sprężonego powietrza w określonych przewodach bądź zamykanie tych przepływów. Użytkownika zaworów rozdzielających intere­sują następujące ich cechy:

ilość dróg:

— zawory dwudrogowe,

— zawory trzy-, cztero- i pięciodrogowe,

— zawory wielodrogowe;

ilość sterowanych stanów (położeń):

— zawory dwustanowe (położeniowe),

— zawory trójstanowe (położeniowe),

— zawory wielostanowe (położeniowe);

rodzaj sterowania:

— zawory sterowane siłą mięśni człowieka,

— zawory sterowane mechanicznie (przez nacisk elementów mechanizmu),

— zawory sterowane pneumatycznie,

— zawory sterowane elektrycznie,

— zawory sterowane w sposób mieszany (np. ręcznie i elek­trycznie itp.);

moc sterowania:

— zawory sterowane bezpośrednio dostarczoną energią steru­jącą,

— zawory posiadające własny wzmacniacz wewnętrzny energii potrzebnej do jego sterowania;

sposób utrzymywania narzuconego stanu po­łożenia:

— zawory powracające do stanu początkowego (położenia) po odjęciu sygnału sterującego — monostabilne,

— zawory utrzymujące wymuszony ich stan (położenie) po odjęciu sygnału sterującego — bistabilne),

— zawory zasilane przewodowo,

— zawory zasilane płytowo.

Powyższy podział uwzględnia tylko cechy funkcjonalne tych zaworów, nie wnika zaś w ich rozwiązania konstrukcyjne, które mogą być różnorodne.

Z punktu widzenia konstrukcyjnego zawory rozdzielające moż­na podzielić na:

— zawory suwakowe (tłoczkowe),

— zawory płytkowe,

— zawory grzybkowe.

Do pneumatycznego sterowania zaworami suwakowymi na ogół stosuje się miniaturowe siłowniki tłokowe, a do sterowania za­worów grzybkowych — siłowniki membranowe. Do sterowania elektrycznego tych zaworów wykorzystuje się elektromagnesy. Zawory płytkowe są na ogół sterowane siłą mięśni człowieka lub czasami mechanicznie (natomiast nie są wykonywane jako stero­wane pneumatycznie czy elektrycznie).

Zawory dwudrogowe. Są to najprostsze zawory do sterowania przepływem sprężonego powietrza. Mogą być wyko­rzystywane jako zawory otwierające lub zamykające dopływ sprężonego powietrza do odbiorników, natomiast nie są w stanie równocześnie odprowadzać z tych odbiorników zużyte powietrze do atmosfery (ewentualnie można zastosować dwa zawory równo­cześnie sterowane — korzystniej jest jednak w tym przypadku zastosować zawór trzydrogowy). Zawory dwudrogowe mogą być sterowane ręcznie, mechanicznie, elektrycznie lub pneumatycznie.