Przyrządy pneumatyczne

Głównymi zanieczyszczeniami sprężonego powietrza pompowa­nego przez sprężarki są: drobne zanieczyszczenia mechaniczne (pył, rdza)', woda oraz olej pochodzący ze sprężarki. Z powietrzem mogą się także dostawać inne gazy, które w obecności wody mogą przyspieszać korozję rurociągu i pneumatycznych elemen­tów. Bardzo często wyżej wymienione substancje tworzą mniej lub bardziej gęstą papkę, która, jeśli nie osiądzie w filtrach, może zakłócić prawidłową pracę pneumatycznych elementów i mechanizmów. Aby uzyskać niezawodne i długotrwałe działanie pneumatycznych mechanizmów, należy odpowiednio przygotować sprężone powietrze. Dlatego też, żeby sprężarka zasysała jak naj­mniej zanieczyszczeń, musi być umieszczona w dobrze wentylo­wanym chłodnym pomieszczeniu, tak aby jej filtr wstępny za­sysał dość czyste, zimne powietrze. Woda w zasysanym przez sprę­żarkę powietrzu znajduje się częściowo w postaci pary, a częścio­wo w postaci drobnych kropelek. W danej objętości powietrza, przy określonym jego ciśnieniu i temperaturze, może istnieć w postaci pary tylko określona ilość wody, pozostała część wody musi się wykroplić. Wykraplanie się wody w elementach i mecha­nizmach pneumatycznych może doprowadzić do poważnych zakłóceń w ich pracy oraz zmusić użytkownika do okresowego ich rozbierania, w celu usunięcia nagromadzonej wody oraz innych zanieczyszczeń. Ponadto, w wyniku gwałtownego rozprężania się powietrza, temperatura jego może się tak obniżyć, że nastąpi za­marznięcie wykroplonej wody, a oblodzenie kanałów przepływo­wych w zaworach i mechanizmach pneumatycznych może powo­dować okresowe ich zatykanie. Konstruktor i użytkownik urzą­dzeń pneumatycznych, znając najniższe temperatury w nich wy­stępujące, powinien ocenić czy przy danym stopniu wilgotności powietrza zasilającego może wystąpić szkodliwe wykraplanie się wody (tzn. czy osiągnięty zostanie tzw. „punkt rosy").

Do oceny stopnia wilgotności powietrza służą dwie wielkości: 1) wilgotność bezwzględna — określająca ilość pary wodnej w gramach zawartą w jednym m³ powietrza, przy określonym jego ciśnieniu i temperaturze; 2) wilgotność względna — określająca stosunek ilości pary wodnej zawartej w jednym m³ powietrza, przy określonym ciśnieniu i temperaturze, do ilości pary wodnej maksymalnie możliwej do pochłonięcia w tych warunkach przy zupełnym nasyceniu powietrza. Stosunek ten zwykle podawany jest w procentach. Na ogół, aby zapewnić prawidłową pracę urzą­dzeń pneumatycznych, należy tak osuszać zasilające je powietrze, żeby jego wilgotność względna w najniższej temperaturze pracy nie przekroczyła 80%.

Instalacje do przygotowywania powietrza zasilającego powinny zawierać oprócz sprężarek i urządzeń do stabilizacji ciśnienia także urządzenia do osuszania powietrza (tzw. stacje zasilające). Stacje zasilające mogą być instalowane dla małych grup urządzeń pneumatycznych (instalowane w pobliżu tych urządzeń) lub dla całych wydziałów, czy nawet dla całego zakładu, i wtedy są insta­lowane w centralnej sprężarkowni.

Przykładem stacji zasilającej przeznaczonej do zasilania małej grupy urządzeń pneumatycznych może być stacja oczyszczania powietrza SOP-4 produkowana przez PAP-Falenica.