Tematem tej strony są podstawowe zagadnienia związane z konstrukcją pomocy warsztatowych przeznaczonych do ustalania i mocowania przedmiotów na stanowiskach obróbki skrawaniem i montażu, tj. uchwytów obróbkowych i montażowych. Zgodnie z tytułem książki będą rozpatrywane tylko takie uchwyty, w których do ustalania, mocowania lub przenoszenia przedmiotów będzie wykorzystywana energia sprężonego powietrza.
Pod pojęciem uchwyt będziemy rozumieli ogólnie urządzenie, które służy do ustalenia przedmiotu (nadania mu określonego położenia) na obrabiarce lub stanowisku montażowym albo do zamocowania go na nich. Najczęściej uchwyty spełniają jednocześnie obie podstawowe funkcje, tj. służą i do ustalania i do zamocowania przedmiotów obrabianych lub montowanych. W wyżej podanej definicji pod nazwą przedmiot obrabiany lub montowany należy rozumieć zarówno pojedynczą część, jak też cały zespół części.
Uchwyty obróbkowe i montażowe, oprócz elementów przeznaczonych do ustalania i zamocowania przedmiotów, mogą mieć i inne uzupełniające elementy, jak np. elementy służące do prowadzenia narzędzi, nastawiania narzędzi względem uchwytów, czy elementy umożliwiające nadanie przedmiotom kilku pozycji przy obróbce lub montażu, bez konieczności każdorazowego ich odmocowywania i ponownego ustalania w każdej następnej pozycji.
Przez oprawki będziemy rozumieli urządzenia, które służą do ustalania i zamocowywania narzędzi na obrabiarce lub stanowiłaniem układu sprężyn membrana wraz z trzpieniem, którego prawy koniec ma kształt klina, jest przesunięta w lewo, a sprężyna ściąga dźwignie JO do środka ku sobie. W tym położeniu przedmiot obrabiany swobodnie przechodzi przez główki dźwigni, aż do oparcia się o pryzmy. W celu zamocowania przedmiotu, do siłownika pneumatycznego jest doprowadzane przez głowicę sprężone powietrze. Trzpień przesuwa się w prawo i rozsuwa dźwignie, które — obracając się wokół osi — zamocowują przedmiot.
Po obróbce pierwszego otworu w przedmiocie wycofuje się kołek z tulei, obraca płytę o kąt 180°, zwalnia się powtórnie.
Czasami jednak uchwyt i przyrząd stanowią jedną zwartą całość konstrukcyjną i wtedy nazywa się je łącznie przyrządem. Na przykład pokazano konstrukcję przyrządu do frezowania czterech rowków w przedmiocie. Pracuje on łącznie z obrabiarką w cyklu półautomatycznym. Po założeniu przedmiotu obrabianego do przyrządu układ obrabiarka — przyrząd dokonuje w sposób automatyczny kolejnej obróbki czterech rowków i następnie zatrzymuje się w celu wymiany przedmiotu obrabianego.





